شيطان و شيطنت در مسئله شيطان و شيطنت او چه در قرآن مجيد و چه در روايات ، مطالب بسيار مهم و پر ارزشى وجود دارد كه با توفيق حضرت حق به اهمّ آن مطالب اشاره خواهد شد . بسيار اتفاق افتاده كه اين سؤال براى انسان مطرح مىشود ، چرا خداوند شيطان را آفريد ، و انسان را به چنين دردسر خطرناكى مبتلا كرد ، اگر شيطان در نظام خلقت نبود ، انسان از ابتداى زندگى راه خير و سلامت را تا پايان حيات مىپوييد ، و احدى دچار شقاوت و بدبختى و تيره روزى نمىشد ؟ پاسخ اين سؤال بسيار ساده است : اوّلًا : وجود مقدّس حضرت حق كه علم و عدل و حكمت و رحمت و رأفت بىنهايت در بىنهايت است ، در نظام آفرينش موجودى را با هويت ابليسى و شيطانى نيافريد ، حضرت حق هر چه را آفريد بر مبناى پاكى و درستى و سرشت توحيدى آفريد . انسان‌ها داراى اراده و اختيار بودند كه بر اثرهوا و هوس و حرص و طمع و شهوت و غرور و كبر ، به جاى انتخاب و اختيار راه سعادت و طريق سلامت ، به انتخاب راه ضلالت و طريق شقاوت دست زدند ، و به جاى توبه و انابه با كبر مخصوص به خودشان راه مخالفت را ادامه دادند ، تا به صورت شيطان يعنى موجود خبيث ، پليد ، از حق دور ، عاصى ، متمرّد و مخالف حق و حقيقت درآمدند ، و به خاطر حسادتى كه به مقام انسان و انسانيّت داشتند ، در كمين انسان نشستند تا او را نيز به مانند خود از رحمت حضرت حق دور و به عذاب ابد دچار كنند . اين گونه موجودات گمراه و گمراه كننده به فرمودهء قرآن در سورهء ناس هم در ميان انسان‌ها و هم در بين موجودات ناديدنى ، فراوانند .